Jak wyraźne są obrazy w twoim umyśle? Od braku jakiegokolwiek obrazu po niemal tak jasne jak prawdziwe widzenie.
Pytania: 16
ok. 5 min
VST-16
Jak to działa
1Zobaczysz 16 scenariuszy w 4 grupach
2Wyobraź sobie każdy scenariusz – z otwartymi lub zamkniętymi oczami, jak ci łatwiej, ale tak samo przy każdym pytaniu
3Oceń na skali 1–5, jak wyraźny i żywy jest twój obraz mentalny
4Nie ma dobrych ani złych odpowiedzi — bądź wobec siebie szczery(-a)
VST-16 to autotest z własnymi pozycjami. Struktura i sposób oceny opierają się na metodologii uznanych kwestionariuszy badawczych dotyczących żywości wyobrażeń mentalnych (VVIQ: Marks, 1973; PSI-Q: Andrade et al., 2014); pozycje zostały sformułowane własnymi słowami na podstawie opublikowanych metod badawczych. Test jest samooceną, nie zwalidowanym psychometrycznie narzędziem, i nie zastępuje diagnostyki.
Samoocena, nie diagnoza. Mind Atlas pomaga zastanowić się nad tym, jak przeżywasz swój świat wewnętrzny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani psychologicznej. Przeczytaj zastrzeżenia
Twoje odpowiedzi nigdy nie opuszczają tej przeglądarki.
Pomyśl o miejscu, które dobrze znasz, o przedmiocie na biurku albo o scenie z wczoraj. Niektórzy widzą to przed oczami wyobraźni niemal tak wyraźnie jak w rzeczywistości. Inni widzą blady, ulotny szkic. Jeszcze inni nie widzą nic i po prostu wiedzą, jak rzeczy wyglądają. Ten test mierzy, jak żywe wydają ci się te wewnętrzne obrazy.
Badania nad tym pytaniem sięgają kwestionariusza Vividness of Visual Imagery Questionnaire (VVIQ) Davida Marksa (1973): wyobraża się sceny i ocenia, jak są żywe. Test Mind Atlas opiera się na tej samej idei, ale ma 16 własnych scen i pięciostopniową skalę od „żadnego obrazu” do „tak żywo jak widzenie”. Ponieważ sceny i sformułowania są nowe, twój wynik nie jest wynikiem VVIQ.
Od afantazji do hiperfantazji
Afantazja oznacza brak dowolnej wyobraźni wzrokowej: nie da się przywołać obrazu w myślach. Adam Zeman i współpracownicy wprowadzili to pojęcie w 2015 roku. Dla przeciwnego krańca, wyobraźni tak żywej jak widzenie, użyli później pojęcia hiperfantazja (Zeman i in. 2020; Zeman 2024).
Jak częste są skrajności? Wright i in. (2024) połączyli dane 9063 osób, które wypełniły oryginalny VVIQ. 0,9% miało najniższy możliwy wynik (afantazja), 3,3% słabą wyobraźnię (hipofantazja), 89,7% mieściło się w szerokim środku, a 6,1% na samej górze (hiperfantazja). Zeman (2024) szacuje skrajną afantazję na około 1%, a skrajną hiperfantazję na około 3% populacji.
W ankiecie wśród około 2000 osób z afantazją i 200 z hiperfantazją afantazja częściej wiązała się z zawodami naukowymi i matematycznymi, a hiperfantazja z zawodami twórczymi (Zeman i in. 2020). To tendencje w grupie, która sama się zgłosiła, a nie reguły dla pojedynczych osób.
Jak czytać swój wynik
Twój wynik umieszcza cię w przedziale od „brak obrazu” do „tak żywo jak widzenie”. Porównanie z liczbami z badań to tylko orientacja: to nowa, niezwalidowana samoocena, a liczby pochodzą z badań z oryginalnym kwestionariuszem.
To nie jest diagnoza. Badacze opisują afantazję i hiperfantazję jako dwa krańce naturalnej zmienności tego, jak żywo ludzie sobie coś wyobrażają (Zeman 2024). Wyobraźnia wzrokowa to też tylko część twojego wewnętrznego świata: wiele osób z niewielką wyobraźnią wzrokową żywo wyobraża sobie dźwięki, zapachy lub ruch. To właśnie mapują pozostałe regiony twojego atlasu.
Pytania i odpowiedzi
Czy afantazja to choroba?
+
Afantazja nie jest diagnozą medyczną. Badania opisują ją jako jeden kraniec naturalnej zmienności tego, jak żywo ludzie sobie coś wyobrażają (Zeman 2024). Wiele osób dopiero jako dorośli odkrywa, że inni naprawdę „widzą” obrazy w głowie. Jeśli twoja wyobraźnia zmieni się nagle, na przykład po chorobie lub urazie, porozmawiaj z lekarzem.
Jak częsta jest afantazja?
+
W połączonej próbie 9063 osób (Wright i in. 2024) 0,9% uzyskało wynik odpowiadający afantazji, a 3,3% miało słabą wyobraźnię. Badania, które liczą także wyraźnie osłabioną wyobraźnię, podają wyższe wartości, na przykład 3,9% u Dance i in. (2022).
Czy to jest VVIQ?
+
Nie. Mind Atlas używa 16 własnych scen według tej samej zasady, więc wyniku nie można traktować jak wyniku VVIQ. Oryginalny VVIQ (Marks 1973) można swobodnie wykorzystywać; możesz go wypełnić na aphantasie.org.
Czy osoby z afantazją śnią obrazami?
+
Często tak. U Zemana i in. (2020) większość osób z afantazją podawała, że śni obrazami, a Zeman (2024) zauważa, że sny wzrokowe często są zachowane. Dawes i in. (2020) stwierdzili, że osoby z afantazją opisują mniej snów i uboższe sny niż osoby z wyobraźnią wzrokową.
Zeman A, Dewar M, Della Sala S (2015). Lives without imagery – Congenital aphantasia. Cortex 73:378–380. doi:10.1016/j.cortex.2015.05.019
Zeman A, Milton F, Della Sala S, et al. (2020). Phantasia – The psychological significance of lifelong visual imagery vividness extremes. Cortex 130:426–440. doi:10.1016/j.cortex.2020.04.003
Wright DJ, Scott MW, Kraeutner SN, et al. (2024). An international estimate of the prevalence of differing visual imagery abilities. Frontiers in Psychology 15:1454107. doi:10.3389/fpsyg.2024.1454107
Dance CJ, Ipser A, Simner J (2022). The prevalence of aphantasia (imagery weakness) in the general population. Consciousness and Cognition 97:103243. doi:10.1016/j.concog.2021.103243
Dawes AJ, Keogh R, Andrillon T, Pearson J (2020). A cognitive profile of multi-sensory imagery, memory and dreaming in aphantasia. Scientific Reports 10:10022. doi:10.1038/s41598-020-65705-7
Zeman A (2024). Aphantasia and hyperphantasia: exploring imagery vividness extremes. Trends in Cognitive Sciences 28(5):467–480. doi:10.1016/j.tics.2024.02.007
Recenzowane badania. Liczby podajemy tak, jak je tam opublikowano; twój wynik pochodzi z niezwalidowanej samooceny.
Kto stoi za Mind Atlas
Mind Atlas (mymindatlas.org) to usługa agencji headon. Testy to samoocena z własnymi pytaniami i zadaniami, oparta na opublikowanych metodach badawczych wymienionych powyżej. Nie są zwalidowane i nie stanowią diagnozy. Twój wynik jest obliczany w tej przeglądarce; twoje odpowiedzi nie są wysyłane na żaden serwer.